" Witam, moja córka ma 4 lata i zdarzają jej się straszne napady złości. Czasem jestem bezsilna wobec tego. Ostatnio obudziła się po godzinie snu i zaczęła wołać tatę, przyszliśmy do niej, a ona wpadła w histerię, że chce, aby tata z nią spał. Powiedzieliśmy - nie, bo tatuś śpi w swoim łóżku, ale może tu posiedzieć aż zaśniesz. Wtedy moje dziecko zaczęło krzyczeć, do tego stopnia, że nie mogła złapać oddechu. Takie napady złości zdarzają jej się dość często, a zwłaszcza nasiliły się odkąd na świecie pojawiła się młodsza córka- 8 mies. temu. Okazujemy jej miłość, zapewniamy o tym, ale często to nie pomaga. Poza tym moje dziecko często upiera się na swoją wizję, lubi postawić na swoim. To ona musi nacisnąć guzik w windzie, bo jak my to zrobimy, jest płacz, ona musi sobie wybrać ubranie, ona musi sama usiąść w foteliku samochodowym...przykładów sporo mogę wymieniać. Pytanie: jak egzekwować to, by słuchała, by każde wyjście i to, że coś jest nie po jej myśli nie skutkowało napadem złości i gniewu. Co zrobić, jeśli moje dziecko ma napad złości z powodu, który dla nas, dorosłych nie jest znaczący, ale dla niej urasta do rangi wielkiego problemu?Pozdrawiam,Asia "

Witam serdecznie,
w pierwszej kolejności proszę spróbować przyjrzeć się atakom histerii córki. Najlepiej byłoby, gdyby założyła sobie pani dzienniczek, w którym mogłaby pani notować, kiedy, o której godzinie nastąpił atak, a także, co najważniejsze, co go poprzedziło. Proszę wziąć pod uwagę takie czynniki, jak ilość snu, czy to, kiedy i co jadła córka. Zmienność nastrojów i napady złości, czy rozpaczy często zdarzają się dzieciom, gdy nadmiernie obniża się poziom glukozy we krwi. Wtedy nawet błahe wydarzenie może wytrącić dziecko z równowagi. Wahaniom poziomu cukru sprzyja spożywanie przez dziecko słodyczy, więc proszę zwrócić na tą kwestię baczną uwagę. Jeżeli uda się państwu odnaleźć jakiś wspólny czynnik poprzedzający napady złości, najlepszym sposobem na zminimalizowanie szans ich wystąpienia będzie wyeliminowanie go. Jeżeli okaże się to niemożliwe, być może ułatwi Państwu przewidywanie ich i minimalizowanie.

Być może egzekwowanie poleceń będzie łatwiejsze, gdy spróbują Państwo spojrzeć na problemy oczami dziecka. Dzieci maja inną optykę i to, co dla nas zupełnie drugorzędne, może być dla nich naprawdę ważne. W takich nieistotnych dla Państwa sprawach lepiej dać za wygraną. Jeżeli dziecko upiera się, że chce wybierać, dobrze jest ograniczyć możliwość wyboru do 2 – 3 akceptowalnych dla dorosłego przedmiotów. Wtedy dziecko będzie miało satysfakcję, że zrobiło coś po swojej myśli, a rodzice są zadowoleni. W kwestiach istotnych dla Państwa, w których wykluczają Państwo możliwość decydowania dziecka, proszę podejmować decyzje i, jeżeli dziecko się tego domaga, uzasadniać je maksymalnie jednym zdaniem. Gdy złość minie dobrze jest wytłumaczyć dziecku, że są momenty, kiedy może decydować, lecz są też takie, gdy rodzice muszą sami podjąć decyzje.

Podczas trwania ataku nie należy z dzieckiem dyskutować. Wszelkie tłumaczenia i prośby odbijają się wtedy od dziecka, jak od ściany. Tłumaczenia, że to, co wywołało atak było nieważne, mogą go tylko spotęgować. Dziecko w takich momentach nie myśli logicznie i nie możemy tego odeń wymagać. Jedyny sposób by pomóc dziecku (a potrzebuje ono wtedy pomocy, by poradzić sobie z trudnymi emocjami) to zaproponować przytulenie. Nie należy zrażać się, jeżeli dziecko odmówi, lub odepchnie rodzica. Rządzą nim emocje, nad którymi dopiero uczy się panować. Propozycje utulenia trzeba składać do skutku. Gdy dziecko się trochę uspokoi, warto skierować jego myśli na inny, neutralny, lub przyjemny dla niego temat.

" Witam.Mam 2-miesięczną córkę i 2-letniego synka.Borykam się z problemem jakim jest ssanie kciuka.Syn z przyczyn zdrowotnych nie mógł być karmiony piersią dlatego też był na butelce.Staraliśmy się z mężem podawać mu smoczek na wyciszenie,lecz to zupełnie nie pomagało i każdorazowo palec znajdował się w buzi.Co powinnam zrobić w takim przypadku? Z początku to palec był brany jak jeszcze nie komunikował swoich potrzeb typu \"mleko,picie\"itp.Natomiast od jakiegoś czasu, syn bierze palca za każdym razem.Proszę o poradę jak go od tej czynności odzwyczaić?Drugim problemem jest niechęć do korzystania z nocnika.A mianowicie jak skończył rok zaczęłam sadzać go na nocnik i wszystko szło w dobrym kierunku do momentu znalezienia się w szpitalu z powodu ospy i jej powikłań.Spędziliśmy tam 2 tygodnie i ze względu na umiejscowienie krostek na pupie, syn z płaczem siadał na łóżku, nie było mowy wówczas o nocniku. Po wyjściu myślałam,że się to jakoś unormuje,ale niestety jest bez zmian. Synek pójdzie sam po nocnik i usiądzie na nim lecz tylko w pieluszce i to jeszcze w rajstopkach.Jeżeli sadzam go bez niczego to jest przeraźliwy krzyk,płacz i szybka ucieczka.Próbowałam również książeczek edukacyjnych przygotowanych do nauki korzystania z nocnika.Chciałabym by synek już korzystał z toalety, bo przy 2 dzieci to się robią duże kwoty jakie przeznaczamy na pieluchy.Czy powinnam się udać do jakiegoś specjalisty z synkiem??Zwracam się z prośbą o pomoc w tych dwóch sytuacjach.Pozdrawiam "

Zacząć muszę od stwierdzenia, że problemy, które Pani sygnalizuje rzeczywiście wymagają rozwiązania, ale nie należy się z tym śpieszyć. Pojawienie się rodzeństwa to dla każdego dziecka trudny okres i próby wprowadzania dodatkowych zmian w życiu starszego dziecka, tak krótko po pojawieniu się siostry, mogą nie być dobrym pomysłem. Jeżeli chodzi o palec, to niestety przytoczyła Pani bardzo mało szczegółów. Nie wiem, co spowodowało zintensyfikowanie ssania palca, nie wiem też, w jakich konkretnie sytuacjach dziecko to robi, jak często i z jakim natężeniem. Moja odpowiedź będzie, zatem dość ogólna.

Najważniejsze to nie wykonywać żadnych gwałtownych ruchów, nie karać go i nie upominać nieustannie. Ssanie palca nie jest najgorszym sposobem radzenia sobie ze stresem i jeżeli mu je pani odbierze z dnia na dzień niczym nie zastępując znajdzie inny – zapewne gorszy zarówno dla siebie, jak i dla Pani sposób. Należy przygotować się do tego, że będzie to długotrwały proces. Dziecko porzuci ssanie, gdy będzie na to gotowe, my możemy mu to tylko ułatwić. Proszę się też nie martwić jeżeli okresowo, w momentach stresu zachowanie będzie powracać.

Proszę zacząć od obserwacji dziecka i najlepiej zanotować – kiedy dziecko ssie palec, z jaką intensywnością, czy są sytuacje, w których zawsze po niego sięga, czy też tylko gdy zachodzą jakieś konkretne okoliczności. Proszę zwrócić szczególną uwagę na momenty, w których nie ssie palca. Dobrze by Pani zrobiła zwracając dziecku uwagę właśnie w takich chwilach chwaląc jego samokontrolę. Da to dziecku motywację do tego, by rzeczywiście zacząć nad sobą panować. W dalszej kolejności dobrze byłoby wymyślić jakąś czynność, która mogłaby zastąpić ssanie. Możecie kupić jakąś specjalną do tego celu przeznaczoną maskotkę, która będzie do niego przemawiać za każdym razem i namawiać go, by ją przytulił / pogłaskał zamiast ssać. Może to być też jakaś inna zabawka – kulka do ściskania, albo coś bardzo dziwnego, co dziecko samo wybierze. Niezwykle ważnym jest, by dziecko ją polubiło i zgadzało się na zasady, na jakich będziecie odtąd funkcjonować. Każdy, nawet najmniejszy sukces powinien spotkać się z Pani aprobatą – czy to przytuleniem, czy choćby uśmiechem. Ważne, by dostrzegała pani starania i sukcesy dziecka. Proszę przy tym jednak nie przesadzać z pochwałami. Chwalenie to trudna sztuka, a w tak delikatnej materii może zaszkodzić. Dotyk i uśmiech powiedzą dziecku więcej, niż słowa.

Drugi problem wiąże się z tym, że dziecku siedzenie na nocniku kojarzy się z bólem, więc nie ma sensu skłanianie go do tego. Rozwiązać problem można na kilka sposobów. Chłopiec może nauczyć się siusiać na stojąco – to nie powinno być trudne, gdyż poczuje się dzięki temu duży i dorosły, a każdy chłopiec pragnie się tak czuć. Co prawda rozwiązuje to tylko część kłopotów, ale zawsze to dobry początek. Kwestię siadania można rozwiązać poprzez kładzenie na nocnik poduszeczki – może ją Pani sama uszyć, albo użyć poduszek, które zakłada się na szyje w samochodzie. Jeżeli dodatkowo będzie miała zabawny wzór – dziecko może mieć ochotę z niej korzystać. Nie będzie musiał siadać na zimnym nocniku i nie będzie musiał załatwiać się w pieluszkę. Jeżeli się przełamie, z czasem lęk minie i poduszka nie będzie już potrzebna. Może też Pani uszyć specjalne majtki z rozcięciem (dzieci na dalekim wschodzie takich używają), w których będzie mógł usiąść na nocnik nie dotykając go. Najważniejsze to dziecka nie zmuszać do robienia tego, czego się boi, bo to tylko pogarsza sprawę.

Życzę powodzenia

" Witam.Mój 3,5 letni synek we wrześniu zaczął chodzić do przedszkola,a ja zostałam w domu, żeby się opiekować 6 miesięczną córką. Synek odreagowywał emocje związane z nową sytuacją poprzez napady złości i nie wykonywanie tego o co go prosiliśmy, co powodowało naszą frustrację i krzyk, który wpływał na jeszcze gorsze zachowanie synka. W połowie października pani przedszkolanka powiedziała mi, że synek się onanizuje np. podczas zabawy lub posiłku. Kiedy przeanalizowaliśmy z mężem sytuację, uspokoiliśmy się, staraliśmy się zamiast krzyczeć sprytnie \"podejść\" synka, żeby wykonał polecenie sytuacja się uspokoiła, ale pozostało onanizowanie podczas leżakowania. Pani przedszkolanka twierdzi, że synek robi to na leżaczku z nudów i musimy przeczekać. Dodam, że w domu bardzo rzadko zdarza się, by synek dotykał się w miejscach intymnych, gdy był młodszy zdarzało się to częściej. Czy powinnam iść z synkiem do psychologa czy faktycznie przeczekać. W jaki sposób nakłonić go do tego żeby nie onanizował się w przedszkolu,a jednocześnie nie miał w przyszłości urazu psychicznego. "

Nauczycielka w przedszkolu prawdopodobnie ma rację. Takie zachowanie nie jest bardzo wyjątkowe w tym wieku i, o ile dało się opanować i nie jest to sposób na radzenie sobie ze stresem, a tylko na zabicie nudy, najlepiej przeczekać. Za jakiś czas dziecko wejdzie w okres latencji, w którym tego typu zachowania zanikną aż do okresu dojrzewania. Aby zapobiec dotykaniu się dziecka w miejscach intymnych najlepiej z nim porozmawiać o rzeczach, których nie należy robić w towarzystwie, gdyż inni mogą się z tego powodu czuć niekomfortowo. Najlepiej podczas rozmowy nie koncentrować się tylko na tym jednym zachowaniu, lecz umieścić je wśród innych rzeczy, których robić przy innych „nie wypada”. Absolutnie nie należy przy tym mówić, że zachowanie to jest jednoznacznie złe, bo przecież takie nie jest. Jeżeli ma Pani taką możliwość może pani czasem odbierać dziecko przed leżakowaniem, żeby nie miał okazji się nudzić. Pewnie sprawi mu to przyjemność i da okazję spędzić czas z siostrą. Warto, by zadbała pani teraz o ich relacje, gdyż nie spędzają z sobą już tak wiele czasu. Pomocnym w tym może być aranżowanie wspólnych zabaw, w których oboje będą mieli możliwość brania aktywnego udziału.

" Mój 2,5 roczny synek zmienił się w małego tyrana. Przestał słuchać, nie reaguje jak proszę o sprzątniecie zabawek, męczy psa, bije zwłaszcza starszą siostrę,urządza sceny z rzucaniem się na podłogę, rysuje po wszystkich ścianach, meblach, książkach itp.Jest wyraźnie nadpobudliwy, zachowuje się jakby miał nadmiar energii, ale takiej niszczącej.Zaczął uciekać w sklepach i to tych naprawdę dużych, gdzie nie trudno się zgubić. Od samego rana można zobaczyć napięcie na jego twarzy i częściej odpowiada warknięciem niż w normalny sposób, dużo rzeczy komunikuje krzykiem i nawet jak wyznaje miłość to też często jest to warczenie lub krzyk.Coraz mniej ma chwil wyciszenia, kiedy można z nim porozmawiać i coś wytłumaczyć. Od urodzenia był dzieckiem bardzo aktywnym, szybko zaczął chodzić(9mc) mówić pełnymi zdaniami, ale nie przejawiał agresji. Dopiero od kilku tygodni zaczął się tak zachowywać, przy czym nie jestem w stanie przywołać żadnego wydarzenia, które mogłoby choć po cześci wytłumaczyć to zachowanie. "

Na wstępie zaznaczyć muszę, że taka zmiana zachowania dziecka rzadko pozbawiona jest zewnętrznych przyczyn, choć nie zawsze musi to być jakieś szczególnie duże wydarzenie. Jeżeli nie jest Pani jedyną osobą, która zajmuje się dzieckiem to warto porozmawiać ze wszystkimi, by ustalić, czy rzeczywiście nie wydarzyło sie coś, co na pierwszy rzut oka nie wydaje się bardzo ważne, ale dla dziecka mogło być istotne. Znalezienie przyczyny jest niezwykle ważne, gdyż często wyeliminowanie jej przekłada się na istotna poprawę zachowania. Rady, jakich mogę udzielić niestety musza być ogólne ze względu na to, że nie znam bliżej sytuacji. Aby pomóc dziecku się wyciszyć powinna zapewnić mu codzienny ruch na świeżym powietrzu, zredukować ilość cukru w diecie (unikać słodkich śniadań, w tym słodzonych płatków). Ważnym jest również zminimalizowanie czasu spędzanego przez dziecko przed telewizorem, a najlepiej wyeliminowanie go całkowicie. Pozwoli to dziecku sie wyciszyć, a Pani zapewni pole do działania. Z dzieckiem proponuję postępować następująco. Gdy dziecko zachowuje się agresywnie należy uniemożliwić mu wyrządzanie szkód poprzez izolację – umieszczenie go w łóżeczku, kojcu, bądź innym miejscu, w którym nie będzie miał możliwości krzywdzenia nikogo, bądź niszczenia. Pani reakcja powinna być natychmiastowa i stanowcza, lecz pozbawiona agresji. Na dziecko nie należy krzyczeć, ani karać go. Na rozmowy na temat tego, jak jest pani, bądź bitej osobie przykro będzie czas, gdy się uspokoi. Gdy dziecko zachowuje się dobrze należy poświęcić mu maksimum uwagi – bawić się z nim, przytulać i powtarzać, że jest Pani szczęśliwa. Również inni domownicy powinni być szczególnie wyczuleni na momenty, w których dziecko jest grzeczne. Pomóc może tez Pani prowadzenie dzienniczka, w którym zanotuje Pani kiedy wystąpiły i jak długie były ataki złości. Dobrze jest również zanotować, co je poprzedziło. Być może pozwoli to rozpoznać i zmienić okoliczności, które przyczyniają się do ataków złości u dziecka. Jeżeli w przeciągu tygodnia – dwóch nie zauważy pani żadnej poprawy konieczna może być konsultacja indywidualna.

" Dzień dobry! Moja córka mówi Nie lubię Cię! albo - nie lubię Jej!Mówi tak, kiedy jest zła/ urażona/ smutna. Czy właściwe jest nie odnosić się zupełnie do jej słów, czy lepiej tłumaczyć, że to co mówi jest przykre dla innych? "

Z cała pewnością nie można takich słów pozostawić bez komentarza. Słowa te zapewne Panią ranią i to właśnie trzeba dziecku powiedzieć. Nie, że to nieładnie tak mówić, czy, że jej słowa są dla innych przykre. One nie ranią kogoś, tylko Panią, a zatem powinna Pani opisać swoje własne uczucia i powiedzieć dziecku, co Pani, nie ktoś hipotetyczny, czuje.

" Witam Od ponad dwóch tygodni jesteśmy prawie z dwuletnią Julką bez smoczka. W ciągu dnia w ogóle się o niego nie dopomina. Jednak gdy przychodzi czas na spanie nie może poradzić sobie z zaśnięciem. Wcześniej gdy miała smoczek problemów nie było. Kładło się ją do łóżeczka, włączało się kołysanki, małą lampkę i sama zasypiała. Teraz jest problem żeby nawet się w tym łóżeczku położyła. Stoi i wrzeszczy. Nic nie pomaga. Próbowałam już wszystkiego. Czytanie bajek, wyciszenie przed snem, nawet był moment noszenia na rękach i usypiania w ramionach mamy. Stwierdziłam jednak, że to do niczego dobrego nie prowadzi, że jak ją tak przyzwyczaję to będę tak kołysać przez lata. Próbowałam usypiania metodą Tracy Hogg nie działa. Zasypianie zajmuje jej teraz ok 40min. Trzeba ciągle być przy dziecku. Siedzieć i nakłonić do położenia się w łóżku. W ogóle nie chce leżeć na poduszce. Czasami położy się w nogach na kołdrze a jak jaśnie muszę ją odwrócić. Czasami jak już się położy trzeba głaskać po główce. Jednym słowem katorga. Przestałam nawet kłaść dziecko popołudniu spać a wieczorem chce tylko zasypiać przy mamie. Czy to normalne. Proszę o pomoc. Jak można jeszcze spróbować ułożyć dziecko do snu w łóżeczku. Dla mnie pomysły już się skończyły. Z maskotką też nie chce spać. pozdrawiam i czekam na pomoc zdesperowana mama "

Sytuacja jest tak trudna, gdyż smoczek dotąd zastępował córce Pani pierś, był zatem gwarantem bezpieczeństwa i uspokajaczem. Gdy go zabrakło, z jednej strony zaburzony został codzienny rytułał, z drugiej zabrakło właśnie czegoś, co dawało jej dotąd poczucie bezpieczeństwa. Obie te rzeczy muszą zatem zostać czymś zastąpione. Próby usypiania jej metodą Tracy Hogg nie okazały się skuteczne, gdyż nie zaspokajają one potrzeby bezpieczeństwa i sprawiają, że zamiast wyciszać się, dziecko staje się jeszcze bardziej pobudzone, zamiast czuć się lepiej, czuje się gorzej. \r\nNa razie, kiedy utrata smoczka, który był dla dziecka czymś ważnym jest jeszcze świeżą, niezabliźniona rana, trzeba uzbroić się w cierpliwość i pomóc my wytworzyć nowe przyzwyczajenia - to może trochę potrwać. W tym czasie trzeba dać dziecku maksimum wsparcia, którego potrzebuje, by poradzić sobie z trudną sytuacją. Przez pewien czas będzie Pani bardzo potrzebna podczas zasypiania. Jeżeli głaskanie po główce pomaga, proszę głaskać. Na początku będzie potrzebne przez długi czas, który później będzie się skracał, aż w końcu będzie Pani mogła pogłaskać dziecko i wyjść. Przedtem jednak córeczka musi przyzwyczaić się do nowej sytuacji i zapomnieć o nieobecnym pocieszycielu. Jeżeli nie chce zasypiać na poduszce, niech śpi w nogach. Być może potrzebuje zmiany dokonanej samodzielnie, być może w ten sposób chce mieć poczucie, że panuje nad sytuacją. Pomocna może być również nowa maskotka, ale taka, po którą pójdziecie wspólnie do sklepu i kupicie jako "kogoś, kto teraz będzie ją uspokajał i pomagał usypiać". Jeżeli dziecko samo wybierze i zdecyduje, być może ta mała zabawka okaże się dla niej, a zatem i dla Pani olbrzymim wsparciem.

" jestem mamą 3 letniego chłopca, który poszedł do przedszkola. nie było żadnych problemów z zaklimatyzowaniem się w przedszkolu, nie płakał, zostawał chętnie. od połowy września jednak synek zaczął bać się wszystkiego co nowe, płacze gdy ma być jakiś teatrzyk, balik, gdy ktoś nowy przychodzi, gdy ma przejść do innego pomieszczenia. dodam , że chętnie chodzi do przedszkola, tylko mówi , że nie pójdzie na teatrzyk, ze zostanie w sali. Syn nie ogląda jakiś strasznych bajek, nikt go nie straszy, w domu ma rewelacyjne warunki , zapewniamy mu bezpieczeństwo, zarówno ja jak i mąż. oboje spędzamy z nim dużo czasu. nie wiem skąd taka zmiana w zachowaniu. Nie wiem jak mam postępować, czy puszczać dziecko na takie różne występy, teatrzyki, czy przyzwyczai się? Kiedyś nie było problemu, chodził z nami, nie bał się, nie płakał. "

Z tego co Pani pisze problem pojawia się tylko w przedszkolu i tam trzeba poszukiwać przyczyn w zmianach zachowania dziecka. Z całą pewnością nie należy zmuszać dziecka do uczestnictwa w zajęciach, jednakże zostawianie go w sali również nie jest rozwiązaniem. Konieczne jest poszukanie źródeł problemu. Najlepiej spróbować przeanalizować okres, w którym kłopoty te się zaczęły i przypomnieć sobie sytuację, która je poprzedziła. Być może spotkało je wtedy coś nieprzyjemnego. Mógł przestraszyć się jakiegoś przedstawienia, a może miał do czynienia z nauczycielką innej grupy, która wywołuje w nim lęk. Ważne jest, by wysłuchać dziecka i tego, jak ono samo argumentuje niechęć do nowych wydarzeń. Zamiast zachęcania go do uczestniczenia w nich, lepiej po prostu zapytać. Pytania nie powinny być sugerujące (czego się boisz?), ani zbyt ogólne (Dlaczego nie chcesz?). Można zadać mu pytanie: Co się stanie, gdy pójdzie na przedstawienie? Z odpowiedzią na takie pytanie powinien sobie poradzić nawet trzylatek. Dobrze jest tez zapytać go, co trzeba zrobić, żeby chciał wyjść. Być może sam podsunie proste rozwiązanie kłopotu. Niestety trudno podać bardziej szczegółowe rozwiązanie problemu, gdy nie wiadomo, co jest jego przyczyną, dlatego, na poszukiwaniu przyczyn trzeba by się w pierwszej kolejności skupić.

" Witam serdecznie Jestem mamą ponad pięcioletniej dziewczynki. Od urodzenia córka śpi bardzo niespokojnie, praktycznie każdej nocy się budzi. Prawie zawsze też przenosi się w nocy do naszego łóżka. Od jakiegoś czasu dodatkowo miewa koszmary. Płacze, potem się boi - ale nie chce nam powiedzieć co się jej śniło. Czy powinniśmy jakoś naciskać, żeby nam opowiadała te sny czy lepiej nie rozpoczynać z nią tego tematu? Mama M. "

Z całą pewnością nie można zmuszać dziecka do tego, by opowiadało sny, które budzą je w nocy. Z jednej strony mogą być dla niej tak straszne, że nie chce o nich mówić, z drugiej może ich dobrze nie pamiętać. Poza tym dla dziecka kłopotem może być znalezienie słów odpowiadającym temu, co czuje. Z drugiej jednak strony nie można zostawiać jej z nimi samej. Można zaproponować narysowanie lub ulepienie z plasteliny lub gliny tego, czego tak się boi, a następnie rytualnie zniszczyć - spalić lub podrzeć, połamać na drobne kawałki to, co wywołuje strach. "Magia" często pomaga w takich przypadkach.